ACTUEEL

CAO METALEKTRO: KAN HET NOG ZONDER ACTIES?

Tekst Paul van Bodengraven Beeld Boyd B. Smith

'GROOTSTE KNELPUNT IN DE SECTOR IS HET GEBREK AAN VAKMENSEN'

Het lijkt alsof de acties voor de cao Metalektro nog maar kort achter ons liggen, maar inmiddels gaan de voorbereidingen voor de nieuwe cao alweer van start. 30 november van dit jaar loopt de huidige cao af.

‘Mernisering, meer zeggenschap voor werknemers, gezond de eindstreep halen en minder flex’. Petra Bolster, eerste onderhandelaar namens FNV Metaal voor de cao Metalektro, kan zo een lijstje geven met thema’s die ongetwijfeld aan de orde zullen komen in de onderhandelingen met de werkgevers. ‘We zijn nu volop bezig de wensen van onze leden op te halen in de bedrijven en in de regio’s. Zij bepalen uiteindelijk de voorstellen waarmee we de onderhandelingen ingaan. Deze thema’s hoor ik meerdere keren voorbijkomen. Natuurlijk gaat het ook over een goede inkomensstijging. Iedereen roept al jaren dat dat hard nodig is, op de eerste plek voor een verbetering van de koopkracht. Dat is op dan weer goed voor de Nederlandse economie.’

TRADITIE VAN ACTIES?

De afgelopen drie keer hebben de werknemers steeds actie moeten voeren om – vaak maanden later – fatsoenlijke cao-afspraken af te dwingen. Een beginnende traditie? ‘Ik hoop het niet’, verzucht Petra Bolster. Waar het in andere sectoren en bedrijven – ook binnen de Metaal – wel lukt om zonder langdurige acties tot een akkoord te komen, lijkt er in de Metalektro toch wel sprake van een structureel probleem. Petra: ‘Het is bepaald pijnlijk te noemen dat we in een tijd van zulke economische voorspoed steeds naar acties moeten grijpen om eruit te komen. De bedrijven zitten te springen om medewerkers, maar kennelijk realiseren ze zich niet dat je dan ook als sector aantrekkelijk moet zijn, met een pakket goede arbeidsvoorwaarden. Ik hoop dat dat lichtje nu wel is gaan branden.’


SOCIALE INNOVATIE

‘Tot nu toe hebben de werkgevers in deze sector niet de omslag naar modern werkgeverschap gemaakt’, vervolgt Petra Bolster. ‘Voor een sector die zich profileert als High Tech en innovatief is de taakopvatting van werkgevers, wat betreft het werkgeverschap, juist heel erg traditioneel. Of hopeloos ouderwets, kun je ook zeggen. Uit hun opstelling in de afgelopen jaren blijkt helaas dat ze nauwelijks oog hebben voor wensen en belangen van werknemers. Ze denken nog altijd dat zij bepalen wanneer ze werknemers kunnen verplichten te werken, en wanneer ze weggestuurd kunnen worden. Werknemers willen juist meer zeggenschap over hun werktijden en hebben behoefte aan innovatieve arrangementen om werk en privé te combineren. Geen oneindige flex-contracten, niet talloze uitzendkrachten als collega’s, die weer weg zijn als ze elders beter terecht kunnen, of als de werkgever denkt dat dat wel even kan. De mensen in de bedrijven willen zich kunnen ontwikkelen, meer perspectief hebben in hun loopbaan, betere opleidingsmogelijkheden. En ja, een fatsoenlijke beloning hoort daar ook bij. Je kunt gerust spreken van een noodzakelijke cultuuromslag bij werkgevers in de sector. Sociale innovatie van de verhouding tussen werkgevers en werknemers, waarin je samen werkt aan de toekomst van het bedrijf en van de mensen die er werken. Ik hoop dat we die omslag dit keer wel kunnen maken, zonder dat er eindeloze acties nodig zijn.’

KNELPUNTEN

Het grootste knelpunt in de sector is dat het anno 2020 heel moeilijk is om aan vakmensen te komen. ‘En om ze te behouden’, weet Petra Bolster. ‘Er wordt aan alle kanten getrokken aan technische mensen. Denk alleen maar aan de omslag in de energiesector. Er is een enorme behoefte aan technische mensen die daaraan mee willen werken. Werkgevers zullen de komende jaren nog veel meer moeite moeten doen om mensen te vinden en binden.’
Aan de andere kant staan collectieve regelingen en afspraken onder druk. Een voorbeeld is dat een groot bedrijf als ASML probeert onder de sector-cao uit te komen en eigen afspraken te maken. ‘Onnodig en een slechte zaak voor de werknemers van ASML’, aldus Petra Bolster. ‘Het is binnen de cao Metalektro allang mogelijk om op veel punten af te wijken. Behalve van een paar A-bepalingen, die o.a. gaan over zaken als loonstijging, salarisdoorbetaling bij ziekte en de pensioenregeling. Van deze A-bepalingen, zeg maar garantiebepalingen, wil ASML negatief afwijken. Er is namelijk geen andere reden om dispensatie van de cao aan te vragen. Je kunt je echter voorstellen dat het leven van een werknemer daar echt niet beter van wordt. Wij zijn dan ook kritisch wat betreft deze aanvraag tot dispensatie en zullen er alles aan doen om verslechteringen voor de werknemers tegen te houden.’


INZET

Dat het de afgelopen drie keer niet zonder acties is gelukt om tot een cao-akkoord te komen, maakt niet dat Petra opziet tegen de komende onderhandelingen. ‘Welnee, ik ga uit van het positieve en hoop van harte dat we er in goed overleg met elkaar uitkomen. Ik denk dat we dat zo langzamerhand ook wel verplicht zijn aan de werknemers en bedrijven. Het is jammer dat de sector op die manier zo’n beroerd imago krijgt. Niemand zit te wachten op onrust op de werkvloer. Als FNV Metaal zullen wij ons ook nu weer maximaal inzetten om zonder acties tot een akkoord te komen. Maar ik weet ook dat de werknemers in deze sector zich niet de kaas van het brood laten eten. Als het moet, staan ze er weer!’

Praat mee over de nieuwe cao


Heb jij wensen en ideeën over zaken die in de nieuwe cao geregeld moeten worden? Deel die dan met de kaderleden in jouw bedrijf, de or/PVT, je vakbondsbestuurder of regionaal overleg van vakbondsleden. Op 3 april gaan de kaderleden van FNV Metaal met elkaar in gesprek over alle wensen en plannen die we hebben verzameld. Samen stellen zij de voorstellen op, die we dan eerst weer aan alle leden voorleggen. Zij stemmen met z’n allen over de vraag welke voorstellen het meest belangrijk zijn. Voor de zomer sturen we de definitieve voorstellen naar de werkgevers. En op 9 september starten de formele cao-onderhandelingen.

Deel deze pagina