CAO-AKKOORD METAAL & TECHNIEK

STAKINGEN LEIDEN TOT GOEDE CAO

Tekst Rob Nelisse Beeld Rob Nelisse en FNV

Pas na vier onderhandelings­rondes waarin de werkgevers in totaal niets boden, met op de achtergrond de coronapandemie en de oorlog in Oekraïne, deden de werkgevers in de Metaal & Techniek een eerste schamel loonbod van 1,4 procent plus een boel verslechteringen. Dat was onacceptabel. Dankzij de vele stakingen in de bedrijven zijn de werkgevers uiteindelijk over de brug gekomen en is er een goed cao-akkoord afgesproken.

Volgens Jacqie van Stigt, eerste onderhandelaar Metaal & Techniek, zaten de werkgevers al bij de start van de onderhandelingen er geharnast in. Ze vonden dat ze in de vorige cao te veel hadden betaald, ondanks de dispensatieafspraak voor door corona getroffen bedrijven. Er moest veel gestaakt worden voordat dit cao-akkoord gesloten kon worden. De houding van de werkgevers was respectloos naar hun werknemers. In veel bedrijven wordt flink geld verdiend en er is een enorm tekort aan vaklieden.’ Albert Kuiper, tweede onderhandelaar Metaal & Techniek, beschrijft het moeizame onderhandelingstraject: ‘De werkgevers wilden alleen maar uitruilen, niet onderhandelen. Wat de werkgevers betreft was de cao af. Op zo’n manier kom je niet snel verder. De werkgevers­organisaties hebben er erg lang over gedaan om tot inzicht te komen. En bij de Koninklijke Metaalunie duurde dat nog langer.’

Goede loonsverhoging in centen en procenten

‘We hebben ruim twee keer zoveel binnengehaald als de werkgevers oorspronkelijk boden,’ Jacqie van Stigt somt op: ‘Ten eerste zijn vrijwel alle verslechteringen van tafel gehaald. De totale loonsverhoging bedraagt ruim 8 procent bij een gemiddeld jaarinkomen in de sector van 38.000 euro. Het grootste deel van die loonstijging wordt behaald binnen elf maanden. De loonsverhoging is deels in procenten en deels in centen, zodat de werknemers in de lagere loonschalen in verhouding meer profiteren.'

Jongeren gaan er het meest op vooruit

Tijdens deze cao-periode stijgen de jeugdlonen en de BBL-lonen met 10 procent, dat is meer dan de rest. 'We zijn extra blij dat de jongeren erop vooruitgaan want de sector heeft de jongeren heel hard nodig. De instroom in de sector moet omhoog. Anders loopt de sector helemaal vast met dat tekort aan mensen. Volledige afschaffing van het jeugdloon blijft onze doelstelling.'

Verdere koopkrachtreparatie is zaak van de overheid

De cao-onderhandelingen begonnen in een periode met een groeiend tekort aan vaklieden en een oplopende inflatie. Er was veel optimisme over de economie. Tijdens de onderhandelingen brak de oorlog in Oekraïne uit. De prijzen van energie en grondstoffen knalden nog verder omhoog en de verwachtingen over de economie werden onzekerder. 'Met name de energiekosten hakken er verschrikkelijk in voor de lagere- en middeninkomens. Zonder overheids­maatregelen gaat het niet lukken om de koopkracht van mensen op peil te houden. Het kabinet is nu aan zet want het is onmogelijk om de hoge inflatie van dit moment te repareren aan de cao-tafel.’

JACQIE VAN STIGT: ‘WE HEBBEN TWEE KEER ZOVEEL BINNENGEHAALD ALS DE WERKGEVERS OORSPRONKELIJK BODEN’
ALBERT KUIPER: ‘ZONDER DE ACTIES VAN DE LEDEN WAS HET NIET GELUKT OM HET AKKOORD TE SLUITEN’

Vervroegd uittreden zware beroepen geregeld

De regeling om eerder uit te treden voor mensen in zware beroepen (RVU) is nu ook in de Metaal en Techniek afgesproken. Albert Kuiper licht toe: ‘Werknemers met een zwaar beroep kunnen maximaal drie jaar voor hun AOW-leeftijd stoppen met werken. We hebben nu een echte vervroegde uittredingsregeling net als in de Metalektro en in de Motorvoertuigenbranche. Het is uniek in Nederland dat we dat in de metaal nu voor alle sectoren hebben bereikt.

Generatiepact loopt door

Het generatiepact was in de vorige cao al als recht afgesproken voor de variant 80/90/100. Deze afspraak geldt voortaan voor onbepaalde tijd. Om dit te kunnen afspreken moesten we akkoord gaan met 1 verslechtering: de seniorendagen schuiven een jaar op. Die gaan vanaf nu in op 55 jaar. Wel krijg je er bij 56 en 57 jaar een dag bij. Het totaal aantal seniorendagen blijft dus gelijk.’

Energietransitie vereist investeren in vakmensen

Volgens Jacqie van Stigt kunnen de energietransitie en de verduurzaming van Nederland niet zonder technische vakmensen. ’De hele sector is cruciaal voor de verduurzaming van Nederland en voor de energietransitie. Er moeten meer mensen gaan instromen. De mensen die er al werken moet je zien te behouden. We hebben met deze cao eraan bijgedragen dat de sector aantrekkelijk wordt voor jonge instromers en ook voor diegenen die er al zitten.’

Verbeteringen in cao zijn eerste stap richting energietransitie

Om de energietransitie mogelijk te maken is er een heleboel werk aan de winkel. Albert Kuiper betoogt: ‘De isolatie van huizen door het isolatiebedrijf en het werk aan de ombuiging naar groene energie door metaalbewerkingsbedrijven; zaken waar deze sectoren de hoofdrol in spelen en dus volop van kunnen profiteren. Er moet wel eerst geïnvesteerd worden in personeel én in innovatie. Onbegrijpelijk dat je in deze tijd van personeelstekort een arbeidsconflict laat ontstaan, dat je het zuur op tafel legt in deze situatie. Er hoort een enorm positief elan te zijn om de kansen te verzilveren.’

Stakingswapen heeft gewerkt

Jacqie van Stigt kijkt terug: ‘De 48-uurs stakingen hebben uiteindelijk geleid tot het akkoord nu. Het was lastig om stakingen te organiseren. Vanwege corona konden we de bedrijven niet in. Het was bijna onmogelijk om FNV-leden bijeen te brengen in leden­vergade­ringen.’

Volgens Albert Kuiper was het verrassend hoe de leden zich hebben laten zien. ‘Ik ben ervan overtuigd dat het zonder de acties van de leden niet gelukt was om het akkoord aan de cao-tafel af te ronden.’ Jacqie van Stigt: ‘In de laatste periode zijn we overgegaan van 24- naar 48-uurs stakingen. Daardoor leden de bedrijven meer economische schade. Door de dreiging van eventueel nog langere stakingen en arbeidsonrust zijn de werkgevers overstag gegaan. Staken loont dus!’

Deel deze pagina