FNV METAAL

Afscheid Aad in ’t Veld, FNV-bestuurder Tata Steel

‘RESULTAAT BOEKEN MET STEUN VAN GOED GEORGANISEERDE WERKNEMERS’

Tekst Paul van Bodengraven Beeld Marieke Wijntjes

Precies tien jaar lang was Aad in ’t Veld bestuurder namens FNV Metaal bij Tata Steel. Tien jaren waarin veel gebeurde en waarin hij de ervaring die hij eerder had opgedaan bij grote concerns in de voedingsindustrie goed kon gebruiken. Begin dit jaar droeg hij – noodgedwongen door een flinke blessure als gevolg van een ski-ongeval – het stokje over aan FNV-collega Roel Berghuis. Nu gaat hij, gezond en wel, richting pensioen. In gesprek met een FNV-bestuurder in hart en nieren.

Echt met pensioen gaat hij nog niet. ‘Ik heb eerst nog groot verlof, een flinke voorraad vrije dagen en overuren om op te maken’, vertelt Aad in ’t Veld. Daarna volgt de pensionering. ‘Mijn vrouw is al met pensioen, dus hebben we straks meer tijd om samen door te brengen.’

START BIJ DE BOND

Na een studie weg- en waterbouwkunde aan de hts en zijn eerste schreden op de arbeidsmarkt had hij al rap door dat een carrière in de techniek niks voor hem was. ‘Ik ben in deeltijd de opleiding Personeel & Arbeid gaan doen. Werken met en voor mensen, dat sprak me veel meer aan.’ In 1990 ging hij aan de slag als individueel belangenbehartiger bij de Vervoersbond FNV. Na een half jaar werd hij vakbondscontactman in de Rotterdamse haven. ‘Met mijn autootje legde ik heel wat kilometers af, op bezoek bij allerlei bedrijven in de havens. Dat vind ik een van de leukste en belangrijkste aspecten van het vakbondswerk: de bedrijven in, het contact met de mensen op de werkvloer. Pas dan ervaar je wat mensen in hun dagelijkse werk bezighoudt.’

SCHOLINGSADVISEUR

In 1993 solliciteerde Aad naar een baan als scholingsadviseur in Utrecht. ‘Samen met Tonny Groen heb ik daar meerdere leergangen ontwikkeld, onder andere voor de kaderopleiding. Het sloot natuurlijk heel goed aan op mijn opleiding Personeel & Arbeid en ik vind het ook nog steeds heel belangrijk werk. Het is voor mij een van de essenties van het vakbondswerk: zorgen dat mensen zich organiseren en samen opkomen voor hun rechten. De vakbond ben je samen, als bestuurder kun je alleen goede resultaten boeken als er goed georganiseerde werknemers achter je staan.’

IN DE ZUIVEL

In 1997 stapte Aad over naar de Voedingsbond FNV en werd bestuurder zuivel. In 1998 ging de Voedingsbond op in FNV Bondgenoten en kreeg Aad een aantal grote concerns als Nestlé, Campina en Cargill in zijn portefeuille. Grote bedrijven, met vestigingen door het hele land. ‘Ik heb heel wat kilometers gemaakt in die tijd’, lacht Aad. ‘Maar ik vond het ook toen belangrijk om de contacten met de werkvloer te houden. Het gevaar bestaat, zeker in die grote concerns, dat je alleen nog maar aan de vergadertafel zit op het hoofdkantoor. Terwijl de werkvloer je basis is, daar moet je vertrouwen en relaties opbouwen. Zorg dat de mensen je kennen. Pak ook individuele vragen op van mensen die in de knel komen. Zorg dat ze je weten te vinden en bouw aan een wederkerige relatie. Pas dan kun je ze ook aanspreken als jij ze nodig hebt.’

CAO-ONDERHANDELAAR

In zijn tijd bij de Voedingsbond/FNV Bondgenoten onderhandelde Aad ook met de concerns over de af te sluiten cao’s. ‘Intensieve trajecten, waarbij je rekening moet houden met de belangen van alle mensen die binnen zo’n concern werkzaam zijn. Behoorlijk complex, maar ook daarbij geldt dat je een stevige relatie met je vakbondsleden moet hebben om goed geïnformeerd te zijn. En om te kunnen onderhandelen met mandaat. Je zit daar niet alleen om een cao af te sluiten, maar voor de belangen van de werknemers. Zij moeten er vertrouwen in hebben dat die bij jou in goede handen zijn.’

OVERSTAP FNV METAAL

De ervaring op concernniveau was ongetwijfeld een van de redenen waarom Aad in 2010 gevraagd werd om Jos Duijnhoven op te volgen als FNV-bestuurder bij Tata Steel. ‘Een uitdagende klus bij een mooi bedrijf’, aldus Aad. ‘Het is toch een van de iconen van de Nederlandse maakindustrie én werkgever van heel veel mensen. Ik ben zelf geboren en getogen in Wijk aan Zee en kende het bedrijf dus al vanaf mijn kindertijd. Ik heb er nooit gewerkt, maar wist er al wel van alles over. Toen ik begon bij Tata heb ik ook hier weer veel geïnvesteerd in het opbouwen van kader. Als bestuurder moet je je positie toch elke keer weer veroveren; dat doe je door met mensen te praten, vertrouwen op te bouwen, je te verdiepen in wat er speelt in hun bedrijf en hun werk. Tata Steel kent een relatief hoge organisatiegraad, veel mensen zijn lid van de vakbond. Dat geeft gewicht aan de mening en wensen van werknemers. Als bondsbestuurder moet je die vakbondskracht gericht inzetten.’

INTERNATIONALE DYNAMIEK

Als FNV-bestuurder en cao-onderhandelaar heb je regelmatig te maken met de bedrijfsleiding. En in geval van Tata Steel zit daar nog een internationale context bij. ‘Dat is en was soms best zoeken’, vertelt Aad. ‘Voor het ene onderwerp heb je met de Nederlandse directie te maken, voor het andere met de Europese leiding en/of met India. Het is soms uitvogelen op welke knop je moet drukken om tot resultaat te komen. Het kan gebeuren dat je denkt afspraken te maken met Nederland, maar dat India daar anders over denkt en beslist. Ingewikkeld, maar ook uitdagend om te ontdekken hoe het spel werkt in zo’n internationaal concern. En inmiddels heb ik de weg aardig weten te vinden. Tegelijk heb ik ook geleerd dat er altijd een zekere mate van onvoorspelbaarheid hangt in zo’n internationaal concern. Het vergt vaak diplomatie en geduld om eruit te komen. Maar soms moet je ook op het juiste moment met je vuist op tafel slaan.’

NOOIT SAAI

De afgelopen jaren was het staalbedrijf voortdurend in het nieuws. Een stukgelopen fusie met ThyssenKrupp, acties voor behoud van werkgelegenheid, verschil van mening over de financiële relatie tussen de Engelse en Nederlandse vestigingen van Tata Steel, het min of meer gedwongen vertrek van de Nederlandse directeur en ga zo maar door. ‘Er speelt vrijwel altijd wat bij Tata Steel’, beaamt Aad in ’t Veld. ‘Ook nu is er weer van alles aan de hand. Er is dit voorjaar voor het eerst in 28 jaar gestaakt vanwege de onrust die het vertrek van de directeur met zich meebracht en de aangekondigde herstructurering en ontslagen. Dat laatste is weer van tafel. Het is de dynamiek van een internationaal bedrijf. Persoonlijk heb ik best vertrouwen in een toekomst voor de Nederlandse staalindustrie, mits het bedrijf erin slaagt om te vergroenen en verduurzamen. De milieueisen zullen alleen maar strenger worden en dat vraagt om investeringen. Maar de Nederlandse vestiging van Tata is een gezond en winstgevend bedrijf, dus dat moet kunnen. Of dat onder de vlag van Tata gebeurt weet ik niet, dat is koffiedik kijken. Het beleid is grillig, zeker na het afketsen van de fusie met ThyssenKrupp.’

TOEKOMST

Een geschikt moment om afscheid te nemen is er nooit, zeker niet bij een bedrijf als Tata Steel. ‘In dit geval heeft het ski-ongeval dat voor mij besloten’, denkt Aad. ‘Er moest vervanging komen en dat is Roel Berghuis geworden. Toen ik hersteld was leek het me een goed moment om een streep te zetten onder het werkzame leven. Roel kan de kar hier nog een poosje trekken. Ik heb nog geen vastomlijnde plannen voor al die vrije tijd, ik zie wel wat er op mijn pad komt. Werken voor de FNV was prachtig maar er zijn ook heel veel andere leuke en interessante dingen om te doen. Ik kijk ernaar uit!’

Deel deze pagina