ACTUEEL

Cao Metalektro:

WERKGEVERS KIEZEN OPNIEUW VOOR CONFLICT

Tekst Paul van Bodengraven Beeld FNV Metaal

‘EEN LOONBOD DAT NIET EENS DE INFLATIE BIJHOUDT'

Een ezel stoot zich geen tweede keer aan dezelfde steen. Maar werkgeversvereniging FME doet het nog vaker: voor de vierde keer op rij dreigen de onderhandelingen voor een nieuwe cao Metalektro uit te draaien op acties en stakingen.

‘Onbegrijpelijk dat ze het er zo op aan laten komen’, zegt Petra Bolster, eerste onderhandelaar voor deze cao bij FNV Metaal. ‘De werkgevers grijpen de crisis aan om met een loonbod te komen dat niet eens de inflatie bijhoudt. En dat in een branche waar een flink aantal bedrijven prima draait.’

GELD

Bij een aantal bedrijven gaat het niet goed, met name in de automotive en de vliegtuigbouw. Daar staat tegenover dat er andere bedrijven zijn die de recordomzet van 2019 evenaren. ‘We hebben in de onderhandelingen maatwerk aangeboden voor bedrijven die in de knel dreigen te komen’, vertelt Petra Bolster. ‘Bijvoorbeeld door loonsverhogingen tijdelijk in te ruilen voor vrije tijd. FNV Metaal ging de onderhandelingen in met een looneis van 5 procent. Natuurlijk moet een en ander in samenhang met andere afspraken gezien worden. Daarom stelt FNV Metaal nu een gemiddelde structurele loonverhoging voor van 2,5 procent per 1 januari 2021 bij een looptijd van 1 december 2020 tot 1 november 2021. Waarbij (een gedeelte van) die loonsverhoging nominaal (in centen in plaats van procenten) vorm moet krijgen. Dan gaan de werknemers in lagere inkomensgroepen er iets meer op vooruit. Wat biedt FME? 1 procent per 1 januari 2021 en 1.25 procent per 1 juli 2022 bij een looptijd van 24 maanden. Dat betekent dat je bij een salaris van bruto €3.000 er €25 euro bruto per maand op vooruit gaat. Ofwel 0,14 euro per uur! En 0,09 euro per uur in 2022! Zelfs in een sector als de motorvoertuigen, waar de crisis veel dieper ingrijpt, zijn in november betere afspraken gemaakt. Everhard Feringa, het FNV-kaderlid dat deel uitmaakt van de onderhandelingsdelegatie, vult aan: ‘Dit loonbod is niet eens genoeg om de stijgende kosten voor de ziektekostenverzekering en energie van te betalen. In ruil daarvoor willen ze dan wel dat je 9,5 uur per dag beschikbaar bent, als de werkgever dat uitkomt. En thuis gaat zitten als ze je niet nodig hebben.’

ZEGGENSCHAP

Naast de grote kloof in de onderhandelingen over het loon, heeft FNV Metaal een aantal andere eisen op tafel gelegd, zoals meer zeggenschap over werktijden, minder flexibilisering, generatiepact als recht en overwerkvergoeding betaald over het salaris inclusief eventuele ploegentoeslag. De voorstellen van FNV Metaal zijn gericht op de toekomst van de sector. Zo moeten werkwijzen die aantoonbaar zorgen voor minder duurzame inzetbaarheid van medewerkers worden aangepakt. Ook moeten er maatregelen komen om belastende en verzwarende roosters te verbeteren. Dat alles leidt volgens FNV Metaal tot een betere gezondheid van medewerkers, minder arbeidsongeschiktheid, verbeterende productiviteit, een betere werk-privé balans en meer werkplezier. Petra Bolster: ‘Een win-win situatie zou je zeggen. Maar de werkgevers in deze sector willen zoveel mogelijk zeggenschap houden over hoe ze mensen inzetten, zoals hen dat past. Dat mensen opbranden en afhaken, nemen ze kennelijk voor lief. Terwijl ze wel klagen dat er te weinig vakmensen zijn. Ik begrijp wel waarom mensen kiezen voor een loopbaan in een andere sector waar ze wel meer ruimte krijgen en een beter salaris.’

Petra Bolster, onderhandelaar FNV Metaal

Everhard Feringa, kaderlid FNV

HOUDING

In 1947 werd de eerste cao Metalektro afgesloten, met een werkweek van 48 uur. Nu, 73 jaar later, willen werkgevers dat werknemers negen uur per dag beschikbaar zijn om in te roosteren, zonder dat ze ook maar iemands toestemming nodig hebben, of een toeslag hoeven te betalen. Daarmee leggen ze een tijdsbeslag van 45 uur in vijf werkdagen. ‘De werkgevers zijn wel héél nostalgisch’, constateert Bolster droogjes. ‘De houding van werkgevers in de Metalektro is hopeloos ouderwets. Ze hebben de mond vol van innovatie en vernieuwing, maar van sociale innovatie hebben ze nog nooit gehoord. Ze stellen zich op als werkgevers die het wel even zullen bepalen voor hun medewerkers en ze proberen een voordeeltje uit de crisis te slaan met een loonbod waarvan het schaamrood je op de kaken hoort te staan. Modern werkgeverschap, met respect en waardering voor vakmensen, dat is nog steeds niet doorgedrongen bij de FME. En kennelijk realiseren ze zich ook niet wat voor weerzin dit oproept bij de mensen op de werkvloer. Die voelen zich steeds weer niet gehoord en gezien; bij iedere ronde cao-onderhandelingen is het weer hetzelfde liedje.’

EN NU?

‘Er zijn twee opties’, schetst Bolster. ‘Of de werkgevers maken een draai en komen met serieuze voorstellen die laten zien dat het zin heeft om door te praten, ook nu we al zeven keer met elkaar om tafel hebben gezeten’. ‘Of we komen het halen, met protest, acties en stakingen’, vult Feringa aan. Petra Bolster: ‘Als de werkgevers denken dat mensen niet in actie komen in crisistijd, kan ik ze nu alvast verzekeren dat ze zich danig vergissen. Ze verkijken zich op de impact van het stapeleffect; er zijn zoveel werknemers die het spuugzat zijn dat ze elke keer worden behandeld als sluitpost van de begroting, als louter productiefactor in het werk in plaats van als mens. Niet een keer, maar al tien jaar lang! Een schandalig loonbod, geen afspraken willen maken over andere werkpatronen, of zelfs ook maar over zaken die niet eens geld kosten, maar die te maken hebben met meer invloed voor werknemers. Ik vind het onbegrijpelijk dat werkgevers het – zeker in een tijd waarin we allemaal veel beter onze energie in andere zaken kunnen steken – weer zover laten komen.’

VIER OP EEN RIJ

En dus lijken de onderhandelingen voor een nieuwe cao Metalektro voor de vierde keer op rij op een conflict uit te draaien. Het maakt kennelijk niet uit of we in tijden van hoogconjunctuur of crisis zitten, ze reageren iedere keer hetzelfde. Petra Bolster: ‘Op een ding kunnen ze dan ook alvast weer rekenen: net als de drie vorige keren zullen we het gevecht aangaan, volhouden en winnen. Vorige keer waren er acht maanden voor nodig. Als het moet, doen we het gewoon weer! Maar natuurlijk hoop ik dat de werkgevers in de Metalektro op tijd bij zinnen komen en hun werknemers het respect en waardering tonen die deze helden in de metaal meer dan verdienen. Te beginnen met de opdracht aan hun vertegenwoordiger – werkgeversvereniging FME – om die rechtvaardige en fatsoenlijke cao af te sluiten!’

'NET ALS DE DRIE VORIGE KEREN ZULLEN WE HET GEVECHT AANGAAN'

Deel deze pagina