ACTUEEL

Cao-akkoord Motorvoertuigen:

SAMEN DE CRISIS DOOR

Tekst FNV Metaal Beeld Istock

‘BOVAG ZAG OOK IN DAT EEN CAO-CONFLICT ONVERMIJDELIJK ZOU WORDEN'

Nederland is in de ban van het coronavirus, net als de rest van de wereld. De economie krijgt een opdonder. In veel bedrijven is de economische terugval voelbaar, in andere juist niet. Cao- onderhandelaars Albert Kuiper en Jos Brocken van FNV Metaal sloten een akkoord met werkgeversvereniging BOVAG voor een cao die de sector door de coronacrisis moet helpen.

Waarom noemen jullie het een crisis-cao?

Albert: ‘Onze sector heeft op veel plaatsen last van de crisis. De elektrische fietsen verkopen goed, maar er worden minder auto’s verkocht en er is ook minder onderhoud door al dat thuiswerken. In zulke tijden is er aan loonsverhoging niet zo veel te halen. Maar zaken die de werkgelegenheid raken zijn wel heel belangrijk. Je wilt dan een lang onderhandelingsproces over heel veel onderwerpen voorkomen, maar in korte tijd een aantal cruciale afspraken maken over werk en inkomen.’

Moesten jullie je eisen aanpassen aan de gewijzigde omstandigheden?

Albert: ‘Niet zozeer de eisen, maar wel de verwachtingen. In de ledenraadplegingen kwamen een paar duidelijke prioriteiten naar voren. Dat was uiteraard loon, maar ook de invoering van eerder uittreden bij zwaar werk en het stoppen van de uitholling van de ADV. Het beleid van de FNV ging nog uit van een looneis van 5 procent en dat werd in de ledenraadpleging ook volop gesteund. Toen het coronavirus toesloeg, was het speelveld in een klap veranderd.’ Jos: ‘Leden en kaderleden gaven aan dat behoud van koopkracht wel belangrijk blijft. Ook werd voorgesteld om bedrijven in problemen de mogelijkheid te geven om de loonsverhoging uit te stellen in ruil voor extra vrije tijd. Een soort uitruil tussen vrije tijd en geld met het doel om werkgelegenheid te behouden.’

Met welke eisen kwamen de werkgevers?

Albert:’ In de eerste onderhandelingsronde met niets. De BOVAG meldde dat de werkgevers de nullijn wilden houden, of zelfs loonoffers wensten daar waar steunmaatregelen van de overheid nodig waren. Maar de BOVAG zag ook in dat dan een cao-conflict onvermijdelijk zou worden en riep ons op om mee te denken over oplossingen.’

Jos: ‘Toen we vervolgens gingen praten over welke onderwerpen we dan zouden moeten bespreken, kwam bij de BOVAG wel weer een boel oud vuil omhoog. Vooral over flexibilisering, verruiming van dagvensters zonder toeslagen, ontziemaatregelen voor ouderen opschuiven, zaterdagtoeslagen voor parttimers afschaffen, een hele lijst verslechteringen.’

Hoe kwamen jullie dan toch nog verder?

Jos: ‘Tijdens de tweede onderhandeling zeiden we tegen elkaar: zo gaan we een lang traject in van onderhandelen en komen we mogelijk in hetzelfde actietraject terecht als bij de vorige cao. Terwijl het daar geen geschikte tijd voor is. Daar zit niemand op te wachten.’ Albert: ‘Zo kwamen we op het idee om te onderzoeken of we in een kort cao-traject over een beperkt aantal belangrijke zaken tot afspraken zouden kunnen komen met de werkgevers. Dit werd gesteund door onze cao-commissie en ook door de kaderleden Patrick en Johannes die bij de onderhandelingen naast ons aan tafel zitten. Ook de BOVAG steunde dit voorstel.’

Als iedereen dat wil, dan is het toch een simpel verhaal?

Jos: ‘We merkten wel dat de BOVAG bereid was om afspraken te maken over het generatiepact en eerder uittreden, maar heel weinig ruimte bood voor een loonsverhoging. Maar we merkten ook dat ze echt in gesprek wilden om elkaar te vinden. Omdat het beter is om in crisistijd samen te werken, dan elkaar de tent uit te vechten.’

Dat is dan wel anders dan de vorige keer. Toen waren acties nodig om tot resultaat te komen.

Albert: ‘Klopt. De BOVAG heeft gezien dat werknemers bereid zijn tot actie. Dat wij grote steun hebben voor onze cao-eisen. Dus werd deze keer echt gezocht naar oplossingen. Om snel tot een cao te komen stopten we met het verder doorpraten over veel onderwerpen, deden we water bij de wijn met het loon, maar pakten we door op een paar cruciale wensen van onze leden.’

Wat hebben jullie bereikt waar de leden blij van worden?

Jos: ‘Er komt een regeling voor mensen met zwaar werk om maximaal drie jaar voor hun AOW-leeftijd eerder met pensioen te gaan. Noem het maar een sector-AOW. De proef met het generatiepact wordt omgezet in een structurele regeling. En we gaan bedrijven steunen die leerwerkbanen blijven leveren.’ Albert: ‘Er is veel onvrede over gerommel met de ADV. We hebben een grote stap gezet voor onze leden. Als bedrijven iets anders willen dan de normale opname van ADV in blokken van twee, vier of acht aaneengesloten uren, moeten ze dat niet alleen met de medezeggenschap of bonden overeen komen, maar moeten die ook alle werknemers raadplegen die dat met een meerderheid kunnen wegstemmen. Dat geldt ook voor reeds bestaande regelingen. Echt mooi dat mensen er nu meer over te zeggen krijgen.’

En het loon?

Albert: De lonen worden in twee stappen van 1 procent verhoogd, dus met 2 procent tijdens de looptijd van de cao van zeventien maanden. Niet eenmalig, maar structureel. Daarmee lopen we in de pas met de inflatie en behouden mensen hun koopkracht. We denken dat de gevolgen van de crisis nog wel even voelbaar zijn, dus is een looptijd van iets meer dan een jaar voor ons prima. Nog weer een keer onderhandelen terwijl er nog steeds crisis is, helpt ons ook niet veel verder.’

Maar hoe zit dat dan met de ruil tussen tijd en geld?

Jos: ‘Werkgevers krijgen de mogelijkheid om de loonsverhogingen een jaar uit te stellen. Dan moet die dus alsnog worden toegekend. Voor de tijd van het uitstel krijgt de werknemer eenmalig extra vrije dagen. Voor elke 0,5 procent uitstel is dat één crisisbestrijdingsdag. Als bedrijven zowel de steunmaatregel NOW 2 als NOW 3 hebben gekregen, is er zelfs de mogelijkheid om de eerste verhoging met 1 procent niet te betalen om de werkgelegenheid te beschermen.’ Albert: ‘Als er genoeg werk is zal de werkgever liever de loonsverhoging betalen dan een vrije dag geven. Hij verdient immers aan het werk van zijn medewerkers. Als je je mensen tevreden wilt houden, zul je begrijpen dat je zo’n bescheiden loonsverhoging beter niet kunt uitstellen. Maar als het bedrijf het echt zwaar heeft, dan helpen onze afspraken wel om werkgelegenheid in crisistijd in stand te houden. Daarom noemen we het een crisis-cao.’

'BETER SAMENWERKEN DAN ELKAAR DE TENT UITVECHTEN'

Deel deze pagina