COLUMN

MIEKE SCHRIJFT

Mieke van Stigt is socioloog en pedagoog, schrijfster en columniste. Ze verbindt actuele maatschappelijkekwesties met ontwikkelingen in de samenleving als geheel en is bekend van haar boek Alles over pesten (2014) en haar columns en artikelen op Sociale Vraagstukken.

ONMISBAAR

Mijn grootvader, geboren in 1899, was postbode. Althans, hij begon als postbesteller, later werkte hij op het hoofdpostkantoor als sorteerder. Nog later was hij gespecialiseerd in moeilijk bestelbare post (verkeerde adressering etc.). Hij had samen met mijn grootmoeder een groot gezin, en het was armoe troef. Maar hij hád een woning, een vrouw en een gezin en met veel kunst en vliegwerk wisten ze samen de boel draaiende te houden.

De huidige postbestellers kunnen daarvan slechts dromen. Hun werk is overgenomen door machines en computers. Hun baan is uitgekleed naar een leuke hobby die je vooral voor beweging in de frisse lucht moet doen, aldus een advertentie in onze plaatselijke krant. Zelfs als je fulltime post zou bezorgen kun je daarvan bij lange na niet rondkomen.

En dat geldt voor veel meer banen. Ook voor banen die als onmisbaar worden gezien voor de samenleving. Dat werd vooral in de afgelopen anderhalf jaar duidelijk. Waar veel kantoorfuncties ook prima vanuit huis konden worden verricht, bleven mensen in onder meer de zorg, in het vervoer, in de supermarkten en de distributie, in de productie en reparatie, gewoon naar hun werk gaan. Vaak onbeschermd en vooral vaak laag betaald. Ze bleven werken uit betrokkenheid met hun werk, maar ook omdat ze geen keus hadden. Het is hun werk, hun bestaan. Nu, na veel gesteggel, krijgen zorgmedewerkers een eenmalige bonus van 385 euro netto. Een bedrag waarvan een willekeurige zorgbestuurder een avondje uit eten gaat.

We vinden het de normaalste zaak van de wereld dat mensen met een “lage opleiding” het zwaarste werk doen en tegelijk het minst betaald krijgen. Het idee is vaak: voor jou een ander. Of: zorg dat je meer diploma’s krijgt, dan kun je beter werk krijgen. Een zorgmedewerker op televisie zei heel terecht: vergeten wordt dat een ander dan die slechte baan krijgt. Want de banen met weinig zekerheid en veel risico, blijven bestaan. Lichamelijk zwaar werk dat slecht betaald wordt en met weinig zekerheid voor nu of de toekomst.

We hadden iets kunnen leren van de afgelopen periode. We hadden kunnen leren dat de bestbetaalde banen niet noodzakelijk de belangrijkste banen zijn. En dat het belangrijkste werk in onze samenleving zwaar ondergewaardeerd wordt. We hadden kunnen leren dat we aandacht moeten besteden aan de basis van onze samenleving. Want op welk werk draait ons dagelijks leven?

Deel deze pagina